Als straks vrijwel iedereen software en AI-agents kan bouwen, verschuift de rol van IT van software bouwen naar oplossingen ontwerpen en kwaliteit bewaken. Het artikel pleit voor gecontroleerde vrijheid: medewerkers krijgen ruimte om zelf te bouwen, binnen duidelijke spelregels van een AI-Hub, en beginnen klein met menselijke controle. Zo verdwijnt de grens tussen business en IT. De winnaars zijn de organisaties die zelfstandige innovatie combineren met goede architectuur, governance en standaardisatie.
De afgelopen jaren hebben we met low-code geprobeerd softwareontwikkeling toegankelijker te maken. Met AI zien we nu een volgende stap.
Waar low-code het ontwikkelen van software eenvoudiger maakte, neemt AI steeds meer van het daadwerkelijke ontwikkelwerk over.
Je ziet het nu al gebeuren. Ondernemers bouwen complete websites zonder programmeerkennis. Niet door zelf code te schrijven, maar door hun wensen duidelijk te omschrijven en AI de oplossing te laten realiseren.
En dit is volgens mij pas het begin.
Als straks vrijwel iedereen software kan ontwikkelen, wat betekent dat dan voor de rol van IT?
Van software bouwen naar oplossingen ontwerpen
Ik verwacht dat softwareontwikkeling de komende jaren steeds verder wordt geautomatiseerd.
Dat betekent niet dat technische kennis overbodig wordt. Maar de rol van mensen verschuift.
Waar we nu veel tijd besteden aan het daadwerkelijk bouwen van software, wordt het steeds belangrijker om bedrijfsproblemen goed te begrijpen, requirements te verzamelen en die te vertalen naar oplossingen.
Vervolgens kan AI een steeds groter deel van de technische realisatie verzorgen.
De mens blijft verantwoordelijk voor het beoordelen van de kwaliteit en het resultaat.
Daarmee verandert ook de rol van platforms zoals Mendix. Waar low-code oorspronkelijk vooral draaide om sneller ontwikkelen, verschuift de waarde steeds meer naar het op een enterprise-manier organiseren van softwareontwikkeling: architectuur, governance, security, integraties en het orkestreren van workflows.
Software bouwen wordt eenvoudiger. Goede software organiseren wordt belangrijker.
Geef medewerkers ruimte, maar niet onbeperkt
Als medewerkers zelf oplossingen kunnen ontwikkelen, ontstaat een enorme kans.
Juist de mensen die dagelijks met een proces werken, weten vaak het beste waar verbeteringen mogelijk zijn.
Waarom zouden zij voor iedere kleine automatisering afhankelijk moeten zijn van een IT-afdeling?
Tegelijkertijd betekent dit niet dat iedereen onbeperkt agents moet kunnen bouwen die zelfstandig handelingen uitvoeren in bedrijfssystemen.
Daar zie ik vooral risico's rondom kwaliteit en standaardisatie.
Als iedere afdeling haar eigen oplossingen ontwikkelt, zonder gemeenschappelijke uitgangspunten, ontstaat al snel een landschap dat moeilijk te beheren en verder te ontwikkelen is.
Daarom geloof ik in gecontroleerde vrijheid.
Begin bijvoorbeeld met kleine onderdelen van een proces. Laat een agent informatie verzamelen, documenten interpreteren of een voorstel voorbereiden. Houd mensen betrokken bij het beoordelen van de output en vergroot de zelfstandigheid wanneer de kwaliteit betrouwbaar en voorspelbaar wordt.
Niet alles hoeft direct volledig autonoom.
De AI-Hub als versneller
Om die vrijheid mogelijk te maken, moeten organisaties wel een aantal zaken centraal organiseren.
In onze AI-native aanpak gebruiken we daarvoor een AI-Hub.
Niet als een afdeling die alle AI-oplossingen zelf bouwt, maar als een plek die zorgt voor het kennisniveau, adoptie, standaardisatie van tooling en duidelijke randvoorwaarden.
Welke oplossingen mogen medewerkers zelfstandig ontwikkelen? Welke data mogen ze gebruiken? Wanneer moet IT betrokken worden? En wanneer is een agent betrouwbaar genoeg om zelfstandig handelingen uit te voeren?
Dat vraagt om heldere spelregels en een beslisboom die medewerkers helpt om de juiste keuzes te maken.
De business blijft verantwoordelijk voor de wensen en de gewenste resultaten. Samen met IT worden die vertaald naar oplossingen.
IT zorgt vervolgens voor de technische uitvoering waar nodig en het borgen van de kwaliteit.
Goede governance moet innovatie niet vertragen, maar juist mogelijk maken.
De grens tussen business en IT verdwijnt
Dit raakt aan een ontwikkeling waar ik al langer in geloof.
We hebben jarenlang geprobeerd de brug tussen business en IT kleiner te maken.
Maar wat gebeurt er als medewerkers zelf steeds meer technologie kunnen inzetten om hun bedrijfsproblemen op te lossen?
Dan verandert die relatie fundamenteel.
IT wordt steeds minder een afzonderlijke afdeling die op verzoek software oplevert. Technologie wordt een integraal onderdeel van de business en het primaire proces.
Dat betekent overigens niet dat IT minder belangrijk wordt.
Integendeel.
Hoe eenvoudiger het wordt om oplossingen te ontwikkelen, hoe belangrijker het wordt om architectuur, integraties, security en kwaliteit goed te organiseren.
Ik verwacht dat we over vijf jaar een groot deel van de softwareontwikkeling volledig geautomatiseerd kunnen uitvoeren.
Mensen richten zich dan vooral op het begrijpen van businessbehoeften, het ontwerpen van processen en het controleren van de kwaliteit van oplossingen.
En IT ontwikkelt zich verder van softwareleverancier naar een strategische functie die onderdeel is van de operatie.
De echte uitdaging
AI maakt de business zelfstandiger. Dat is een enorme kans voor organisaties.
Maar die zelfstandigheid vraagt tegelijkertijd om meer aandacht voor architectuur, governance en standaardisatie.
De winnaars worden volgens mij niet de organisaties die medewerkers zoveel mogelijk vrijheid geven, of juist alles centraal proberen te controleren.
Het worden de organisaties die beide weten te combineren.
Een organisatie waarin medewerkers zelfstandig kunnen innoveren, terwijl IT ervoor zorgt dat al die innovatie samen een betrouwbaar en schaalbaar geheel vormt.
En daarmee komen we terug bij de oorspronkelijke vraag.
Als straks vrijwel iedereen software en AI-agents kan ontwikkelen:
Wie bepaalt bij jullie wat medewerkers zelfstandig mogen bouwen, en wanneer IT het moet overnemen?
